Terug naar taozen.nl
Die behoefte waarvoor je geen naam weet – daar heb je ook geen behoefte aan – is het enige waar het om gaat. Om daar trouw aan te blijven. En dat gaat ver uit boven al die andere uitspraken van: trouw blijven hieraan, trouw blijven daaraan…
Want alleen dan zul je in staat zijn – dat is altijd de maatstaf die in het christendom is aangehouden – om van iemand te houden, écht te houden. Dan hoeft er niks meer ingevuld te worden vooraf.
Een diepe behoefte om tot besef te komen, Vijfdaagse mei 1985 in Eefde, vrijdagmiddag
“Ik denk dat wij zelf moeten gaan ontdekken hoe het geweld in ons is gekomen. Als je dat echt ontdekt, heb je geen schuldgevoel, want dat is onzin. Je ontdekt iets wat je tot nu toe gedaan hebt. En dat is dat. Daar is niks schuldigs aan te beleven.”
Zonder bedoeling zijn
Mennorode, december 2005, maandagmorgen
Maar we zijn nog niet zover gekomen dat we inzien dat de orde die in ons gelegd is en die in de hele natuur aanwezig is, hersteld moet worden. En orde kun je niet maken. Je kunt dingen opruimen, maar orde is iets van een totaal andere orde. Orde is iets wat heel vanzelfsprekend aanwezig is.
Het basisconflict aangaan, Vijfdaagse juli 1988 in Eefde, zondagmiddag
In plaats van een officiële leergang te volgen, leek het mij veel vanzelfsprekender om direct het hele pakketje op me te nemen, in het besef dat het normale leven doorgaat. En nou moet maar blijken of mijn verlangen naar de grote Eenheid zo groot is dat ik midden in dat leven die weg kan volgen. Die weg kon ik jaren vergeten, dan leefde ik in een vacuüm. Maar dat houd je tenslotte niet uit.
Dürckheim leerde me dat het er om gaat ze allebei in tact te laten en steeds meer die onvoorspelbare dimensie in je leven te vertrouwen. Achteraf besef ik dat het zó en niet anders gegaan is – wat ik er nu ook van vind.
Lekepraat | Gesprek 20 (slot)
Meditatie in het volle leven
Zen zegt: geloof eigenlijk alleen maar je eigen ervaring. Het zou heel mooi zijn als het zo was. Maar het is allang een systeem met hiërarchieën, met meesters en aankomende meesters. Een hoofdmonnik en een iets minder monnik.
Wat ben je dan met die kreet? Het is toch zo, dat van díe meester is veel belangrijker dan van díe meester. Dan begint de ellende al.
Jezelf binnenstebuiten keren
Vijfdaagse december 1995 in Huissen, zaterag
Boeddha had er al direct mee te maken. Dat ze vroegen, ja hoe moet je nou mediteren? En dat die zei: besef! Als je een lange adem hebt – dat je een lange adem hebt. Als je een korte adem hebt – dat je een korte adem hebt. Als er gedachten in je zijn – dat je gedachten hebt. Besef dat! Probeer er niet iets aan te doen, besef alleen maar.
Jezelf binnenstebuiten keren
Vijfdaagse december 1995 in Huissen, zaterag
Want dat is zeker, aan het eind van je lichamelijke leven verdwijnen al die voorstellingen die je gehad hebt, al die ervaringen. Dat verdwijnt allemaal. Wat overblijft is de mate waarin je verbonden bent met de eeuwigheid. Dat is je richting, je richting is de mate waarin je de eeuwigheid beseft hebt in dit tijdelijke leven. Dat is wat overblijft. Zou je dan niet in je leven daar eens een klein beetje aandacht aan geven? Als dat nu hetgeen is wat overblijft: jouw besef van je verhouding tot de eeuwigheid. Als dat nou hetgeen is wat overblijft. De verslagen van de stervenden zeggen niet anders dan dat. Heel ingewikkeld bij de Tibetanen, die daar een hele wetenschap van gemaakt hebben. Heel eenvoudig bij de mensen zoals ik ze meegemaakt heb in de dodenbarak in het kamp, die allemaal toch beseften dat ze in mededogen opgenomen werden in iets heel groots.
Je besef van de eeuwigheid
Huissen december 1994 | Woensdag
… Echte meditatie heeft pas plaats als je leert kennen, als datgene wat zich aan je voordoet nieuw is – terwijl het eigenlijk oud is, want het komt in jou op: het was er dus al. Maar nu ontmoet je het als nieuw, omdat je nietsdoet, omdat je heel bewust probeert niets te doen. En dat kost een heleboel inspanning.
Opnieuw leren kennen
Eefde, juli 1989, dinsdagmiddag
"Voor mij is het gewone leven pas de moeite waard op het moment dat het verbonden is met dat besef dat er iets anders is, wat ik niet kan vatten, maar wat m’n leven omvat… … en wat nooit verbonden is met een zondebegrip. Je ervaart het, of je ervaart het niet. Maar heel diep van binnen weet je dat het er altijd is, dat je er binnen mag komen, maar dat je het jezelf gewoon belet."
Maarten praat met een leerling (1), Zomer 1991
Het sterft al op het moment dat je ‘t uispreekt
“ Wij denken altijd dat het bij de ervaring begint. Nee, daarvóór is de kwaliteit van het bewustzijn. Want de kwaliteit van het bewustzijn bepaalt de mate van ervaring, en niet omgekeerd. Dus als je geen besef krijgt van het bewustzijn, van de geest, dan ben je als een blinde die zijn stok volgt – die als die stok geen grond meer heeft, niet kan beseffen welke diepte daaraan ten grondslag ligt, of het alleen maar een greppeltje is of een bodemloze afgrond. Dat kan hij niet beseffen”
Bewustwording, het eerste en enige principe
Huissen, juli 1994, inleiding maandag
“Het komt er eigenlijk op neer dat je steeds meer merkt dat als je vanuit die stilte waarneemt, je niet meer hoeft te kiezen. Dan is het gewoon duidelijk wat gevraagd wordt. Dan heb jij nog wel de vrijheid om het wel of niet te doen, maar dat is iets heel anders. Dan is het dus niet meer kiezen uit dit of dat, maar dan is het alleen maar zien ‘kan ik dat, of kan ik dat niet’. Maar het is duidelijk wat nodig is. Dat is een heel ander iets. Het is helemaal niet gezegd dat jij dat kan, maar dan ben je ook zover dat je je dan weer niet om de oren gaat slaan als je merkt dat je het niet kan – want dan kan je het nog niet.”
Als de geest tot stilstand komt
Huissen, juli 1994, gesprek zondag
“De leegte die de onverdeelde volheid is, laat zich niet uitnodigen noch verwachten. En leegte en stilte horen bij elkaar. Wat mogelijk is, is het lawaai in jezelf te vernemen, het lawaai wat ons altijd begeleidt. En we weten dat dat lawaai: onze gedachten en onze gevoelens, niet weg te zetten zijn.
Wij kunnen wel, behalve dat we het horen en ons ervan bewust zijn dat het er is, ons erin verdiepen. In die zin dat we het leren kennen, dat we het karakter, de hevigheid, de haast en het verweer, leren kennen. Dat vraagt hele grote aandacht. En het vraagt, daaraan voorafgaand, dat wij dat van belang vinden. ”
Midden in het lawaai de stilte vernemen
Huissen april 1992| zaterdag
”Als je kijkt naar wat er in de wereld gebeurt, dan proberen we steeds meer te ontdekken, we proberen steeds meer te weten te komen. En doordat we dat proberen, doordat er die geweldige drang is, kunnen we niet meer vernemen, kan zich niets meer aan ons openbaren. Dat klinkt een beetje hard, als ik dat zo zeg, maar het is gewoon waar.”
Waarheid is een land zonder paden
Eefde juli 1991 | woensdag
“De man begreep nu dat ieder mens zijn weg in het hart draagt, en dat hij de enige is die deze weg kan gaan.
Hij vertelde ervan aan de anderen die met hem waren en merkte dat zij hem een zonderling vonden, die de aanbevolen gehoorzaamheid, inspanning, discipline en afzondering niet genoeg hoogachtte. Het was duidelijk dat hij als ongelovige verder moest, met achting voor allen die hem waren voorgegaan op hun manier. Al hadden zij niet gemerkt dat ze het voorgeschrevene verlieten toen het ongeborene hen opende.”
Maarten Houtman, De ongelovige,
maart 1990, Tijdschrift ZEN no. 41
Zo groeit de bloem in het onbeschrijfelijke.
Die bloem blijft bestaan,
ook als allebei de aarde verlaten hebben
omdat het tijd is.
Uit die bloem komen nieuwe vruchten voort,
je weet niet wanneer en je weet niet hoe.
Je weet ook niet hoe de wereld
waar je in terugkomt zal zijn.
Je hebt alleen maar dat besef.
Zo groeit de bloem in het onbeschrijfelijke
Mennorode, oktober 2005 | Zaterdagmorgen
Ik wou dat jullie eens begrepen hoe ongelooflijk belangrijk het is om toe te geven. Jullie zijn allemaal, zonder uitzondering, nog de overtuiging toegedaan dat jij ’t op kunt nemen tegen het onbewuste. Dat kun je niet, je bent een pluisje in de orkaan van het onbewuste – je bent niet eens een pluisje…
Jij bent het spel
Eefde, april 1998, dinsdagmorgen
’t Is al een heel ding als ik een jong mens kan overtuigen van het belang van het eerbiedigen van je lichaam. Want de maatschappij leert het je echt niet, die leert je alleen maar hoe je je in een maatschappij moet handhaven, hoe je je daar moet gedragen. Dat heeft allemaal niets te maken met de werkelijkheid van je lichaam.
Ons tijdelijk tehuis
Mennorode, augustus 2006, zondagmorgen
De werkelijkheid is die bewustwording van dat totaal andere, wat geen enkele boodschap heeft aan alles wat in de schepping gebeurt. Ondanks het feit dat dat nu juist de oorzaak is van die schepping.
Maar bewustwording betekent dus, je bewust worden van het totaal. Dus niet alleen van deze kant, die zo duidelijk is.
Belangstellen in de mens die je bent
Eefde juli 1986| Vrijdagavond
Toen ik in het kamp na de capitulatie van Japan mijn vrouw op ging zoeken en terug ging naar het kamp, op het moment dat ik het kamp binnenkwam en weer naar mijn matje ging, vol met wandluizen, op een betonnen vloer, dat ik zó gelukkig was… omdat ik het meest simpele had, niets meer dan dat.
Ik wist heel goed, toen ik het kamp uit wandelde, dat ik een ander kamp inging, zonder prikkeldraad, zonder geweren en wachttorens – maar met ander prikkeldraad en andere wachttorens, maar alleen onzichtbaar. En hoewel ik dat wist, drie maanden daarna, was ik het kwijt…
De werking van je bewustzijn opmerken,
Sterrelaan, 22 december 1996
Wat eigenlijk moet gebeuren in meditatie – ik weet niet of jullie beseffen wat een geweldig iets dat is – is dat we iets wat onbewust is, wat ons ontgaat: een in- en uitademing van het heelal, die voortdurend verbindt, loslaat, verbindt, loslaat, die dus voor ons volmaakt onbewust is, daar moeten we ons opnieuw, maar nu bewust, mee verbinden.
De adem van het heelal,
Huissen, juli 2000, zondagmorgen
Op een bepaald moment in die droom – want ik wist eigenlijk wel dat de aarde vergaan zou, dat weet je eigenlijk voordat je het ziet gebeuren, wat ik opmerkte was een voorafschaduwing van wat er te gebeuren stond – toen herinnerde ik me, van dat ik heel klein was, dat je altijd naar binnen kon gaan. En dat deed ik. En het geweld verdween, en ik was in een grote stilte waar nog niets in was.
Geleidelijk aan ontwaakte ik op een groot plein in een stad. Dat plein keek aan de ene kant uit op korenvelden, en heel ver weg was een heel mooi bos, wat stil stond te dromen. En jullie zaten op dat plein, allemaal zoals nu in een hele wijde kring, en jullie keken uit daar naartoe.
Dat was de droom.
De verschroeiende Vuurwind,
Huissen december 1996, dinsdag
Als je dat alleen maar meeneemt van deze vijfdaagse, dan ben ik heel gelukkig: het gáát om het beseffen. En laat dat zijn werk doen. Dat is de enige kracht die iets veranderen kan. En dat beseffen kan altijd doorgaan, steeds weer beseffen.
In het beseffen zit de kracht
Huissen, december 2000 | Zondag
‘Nu ga ik gewoon beginnen met te proberen om te doen wat het moment aangeeft.’
Als je dat probeert, kom je ongelooflijk veel weerstanden in jezelf tegen. Al die regels, die je van jongs af aan hebt meegekregen, moeten een kans krijgen om te verdwijnen in het grote meer van je diepste wezen. Dat gaat niet vlug, het is heel taai, het is héél oud, het is zo oud als de mensheid.
Het grote meer van je diepste wezen
Mennorode oktober 2005 | Zaterdagmorgen
"Zen is uit Japan gekomen. Twintig jaar geleden was het daar nog zo, dat als een jongen en een meisje verliefd waren, ze dat aan elkaar duidelijk maakten door een sinaasappel op een bepaalde manier te schillen.
Moet je toch even nagaan, wat een ongelooflijke omweg, in plaats van te kunnen zeggen: “Ik hou van je!”
Daar hebben we allemaal in geloofd, ik ook. Ik heb degenen die heel lang bij me zijn, nog allerlei dingen opgelegd die quatsch waren."
Het grote meer van je diepste wezen
Mennorode oktober 2005 | Zaterdagmorgen
Terug naar taozen.nl