De vraag is hoe we vanuit die concrete noodzaak die ons dwingt om dag aan dag bezig te zijn, om het instrument van ons denken en voelen te gebruiken, plannen te maken, te organiseren, ons dingen af te vragen – hoe we dat instrumentarium van ons denken en ons voelen een klein beetje bewust kunnen krijgen.
Gisteren hebben we geprobeerd om een beetje zicht te krijgen op hoe we functioneren, hoe we in de wereld zijn, hoe we handelen, hoe we denken, hoe we voelen, wat we willen. Dat is natuurlijk heel divers, net zoveel mensen hier in de zaal zitten, net zoveel zaken streven we na. En we hebben geprobeerd om te ontdekken in hoever we vrij zijn.
…hier in het leven staan sterven langzaam, maar de keurige mensen. Keurige mensen die alles doen wat van ze verwacht wordt, die netjes langs het lijntje lopen, die sterven langzaam voordat ze doodgaan. En dat kun je voor jezelf ook ontdekken. Je kunt voor jezelf ontdekken dat je ontrouw bent aan jezelf. Dat je jezelf in de steek laat. Je laat jezelf in de steek voor de mening van anderen, voor de mening van een God die misschien niet bestaat.
We hebben het gisteren gehad over de moeilijkheid om, terwijl je nog een keer in je programma leeft, om te ontdekken wat er is. Het is misschien een van de moeilijkste punten bij het je bewust worden. Want het betekent eigenlijk dat je leert – en het ís nauwelijks te leren – dat je leert om de onbewuste wijsheid, die in ieder van ons is opgeslagen, om die opnieuw een kans te geven.
‘Luisteren en oefenen zijn één geheel’ Vrijdagmiddag 19 december 1997
Door Greet zijn jullie opmerkzaam geworden op een aantal dingen die zich in je lichaam voltrekken. Vanochtend heb ik een verhaal verteld wat een andere kant belicht van hetzelfde. Ik wil alleen nog daarbij zeggen dat hoe meer je bewust wordt van dat alomvattende, hoe dat ook dan je lichaam binnentrekt. Daarmee ik dus niet zeg: je hoeft geen oefeningen te doen, maar het werkt van twee kanten. Als je bewust wordt van waar je in staat – en dat betekent eigenlijk wie je bent – dan werkt dat ook door in je lichaam.
‘Lijden, wedergeboorte, belangstelling’ Zaterdag 20 december 1997
Er zijn gisteren twee vragen blijven liggen, de vraag van Guus en de vraag van Nel Kooter. En daar wil ik toch een beetje dieper op ingaan, omdat het blijkbaar niet begrepen is.
Waarom is er leed in de wereld? Want dat was de eigenlijke vraag.
Zolang je er aan de buitenkant tegenaan kijkt, dan is leed iets onbegrijpelijks. Van het moment af dat je er van binnenuit tegenaan kijkt – maar dan kijk je er niet tegenaan – dan ben je ermee verbonden. Dan is het niet onrechtvaardig, maar dan is het een kans.
‘Het andere een kans geven’ Zondagmorgen 21 december 1997
Het gesprek van gistermiddag, waar ik jullie dus nog heel erg dankbaar voor ben, en de mededeling die ik een poos gereden kreeg, dat ieder mens de levensimpuls is van miljoenen jaren, waarvan hij zich niet meer bewust is. Die twee dingen kwamen bij elkaar, vanochtend toen ik om kwart over vijf de trap afliep, en me plotseling bewust werd dat wat wij de lichaamsbasis noemen, heel kostbaar is, dat dat eigenlijk nog een ego is van een veel liepere basis, die wij bereiken als we ophouden bezig te zijn. Want je bent dus eigenlijk het verhaal van miljoenen jaren.
‘Het andere komt van binnenuit’ Zondagmiddag 21 december 1997
Voordat we dus losbarsten, wilde ik nog eventjes duidelijk zeggen, dat het attent zijn op wat in de diepte aanwezig is in jezelf, wel een verandering in je leven brengt. Want op het moment dat het zich bij je aandient, is dat beslist niet altijd op het moment dat je er voor klaar bent, dat je bijvoorbeeld op je bankje zit of dat je er tijd voor vrij gemaakt hebt, het kan op elk moment gebeuren, zoals om een kwart over vijf, toen ik de trap afdaalde, misschien gedachten in me, of niets bijzonders. Het betekent dus eigenlijk een attent zijn op dat wat altijd in je aanwezig is, maar wat zich niet aan je vertoont.